السيد مرتضى العسكري ( مترجم : زنجانى ، سردارنيا )
450
عبد الله بن سبأ وأساطير أخرى ( عبد الله بن سبأ و ديگر افسانه هاى تاريخى ) ( فارسى )
محصول روايات سيف در فرهنگ اسلام از همه آنچه در باره فتوحات خالد تا به اينجا بررّسى گرديد ، براى ما روشن شد كه : تنها سيف است كه از قهرمانى به نام معقل بن اعشى ، و سعيد بن مره ياد كرده و صاحب « الاصابه » نيز ترجمه و شرح حال اين دو را در ضمن حال صحابه پيامبر آورده است ولى او هم آنچه را كه در بارهء اين دو شخص خيالى نوشته است همه را از سيف گرفته است . باز تنها سيف است كه از صحابى ديگرى به نام « عاصم » نام برده و صاحب « الاصابه » و ديگر ترجمه نويسان نيز شرح حال او را ازسيف گرفته و در صف صحابيان پيامبر ضبط نمودهاند . باز تنها سيف است كه از نقاطى به نام « امغيشيا » و « ثنى » و « قسياثا » ياد نموده و صاحب « معجم البلدان » و صاحب « مراصدالاطلاع » اين نامها را از وى گرفته و در كتابهاىشان وارد ساختهاند و در عداد شهرها و آبادىهاى اسلامى به شمار آوردهاند . باز تنها سيف است كه براى مثنى برادرى به نام معنى نقل كرده و او را از تابعين صحابه پيامبر شمرده است . باز تنها سيف است كه سركردههايى براى سپاه ايران در روايتهاى خود آورده به نام « قارن بن قريانس » و « قباد انوشجان » كه تاريخ نگاران ديگرد چنين سركردههايى را نمىشناسند و اساساً چنين افرادى وجود نداشته است . باز تنها سيف است كه براى خالد سوگند انسانكشى و خونريزى و جارى ساختن نهر خون و ويران ساختن امغيشيا را نسبت مىدهد . و تنها اوست كه جنگ ديگرى به نام جنگ « ولجه » و دهها حوادث خونين و جنگهاى خونين ديگر از راويان ساختگى و موهوم خويش براى آيندگان بازگو كرده است . همهء اين دروغها و افسانهها و صدها خرافه و افسانههاى ديگر از خيال سيف تراويده و در فرهنگ اسلام نفوذ كرده و در مدارك اسلامى از وى به يادگار مانده است . آرى همه اين اخبار و حوادث را تنها سيف نقل نموده است و طبرى هم از او گرفته و مورخان